Οι άλλοι ξέρουν ! Εμείς;;;;;

ΜΗΝΑΣ ΚΑΦΑΤΟΣ (Αστροφυσικός διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Τσάρμαν της Καλιφόρνιας με αντικείμενο τις κλιματικές αλλαγές και τους φυσικούς κινδύνους)

«Ηλιος, θάλασσα και... κύματα»

Αυτή είναι η ενεργειακή λύση για την Ελλάδα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στη ΓΕΩΡΓΙΑ ΔΑΜΑ

«Ξεχάστε την κατανάλωση πετρελαίου και τις αυξήσεις στα τιμολόγια της ΔΕΗ. Το μέλλον ανήκει σε άλλες μορφές ενέργειας, που στηρίζουν την οικονομία και δεν ρυπαίνουν. Τα κύματα, ο ήλιος και η θάλασσα λύνουν το πρόβλημα της κατανάλωσης ενέργειας. Οι εγκαταστάσεις χρηματοδοτούνται, η λειτουργία τους επιδοτείται και είναι τζάμπα. Η ευθύνη πλέον ανήκει στην Πολιτεία».

Ο Ελληνας αστροφυσικός Μηνάς Καφάτος, γνωστός σε διεθνές επίπεδο για τις έρευνές του, σήμερα διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Τσάρμαν της Καλιφόρνιας. Αντικείμενο της μελέτης του είναι οι κλιματικές αλλαγές, καθώς και οι φυσικοί κίνδυνοι. Συναντηθήκαμε πρόσφατα στην Αθήνα και μιλήσαμε για το κορυφαίο ζήτημα που απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα: την ενέργεια.
Με το θερμόμετρο να πέφτει και τα ελληνικά νοικοκυριά να μένουν χωρίς θέρμανση, συζητήσαμε για το κόστος της ενέργειας μετά τις αυξήσεις στο πετρέλαιο και το ηλεκτρικό ρεύμα. Για συγκεκριμένες εφαρμογές σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που το πρόβλημα της ενέργειας έχει βαριές επιπτώσεις στην οικονομία καθώς και στους πολίτες που υποφέρουν: «Η ανάπτυξη και η ενέργεια αποτελούν το πρωταρχικό ζήτημα σε όλόκληρο τον πλανήτη. Γιατί είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομία», σχολιάζει ο καθηγητής Καφάτος. Προσθέτοντας ότι το κόστος του πετρελαίου εξακολουθεί να αυξάνει διαρκώς. Οι τιμές θα ανεβαίνουν, παρ' όλο που συνεχώς ανακαλύπτονται νέα κοιτάσματα και πηγές ενέργειας.
Μιλώντας για τα κοιτάσματα που υπάρχουν στο ελληνικό υπέδαφος, λέει ότι για να είναι εκμεταλλεύσιμα θα χρειασθεί να περάσουν πολλά χρόνια. Και ότι ακόμα και τότε δεν θα πέσει η τιμή του πετρελαίου. Διότι όσο η παραγωγή αυξάνεται παγκοσμίως, παράλληλα αυξάνεται και η ζήτηση.


* Υπάρχουν άλλες επιλογές;
- Μία μικρή χώρα, όπως η Ελλάδα, μπορεί να παράγει ενέργεια χωρίς να εξαρτάται από το πετρέλαιο. Μειώνοντας το οικονομικό κόστος, και τα χρήματα αυτά να μένουν στη χώρα. Και μάλιστα με ενέργεια που δεν αφήνει απόβλητα ρυπαίνοντας το περιβάλλον και προκαλώντας επιπτώσεις στον τουρισμό. Μπορεί να παραχθεί ενέργεια από φωτοβολταϊκά, γεωθερμικά, αιολικά και υβριδικά συστήματα. Και βεβαίως από την κυματική ενέργεια. Μια πρωτοποριακή μορφή ενέργειας που προέρχεται από τα κύματα της θάλασσας. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, δεν έχει αναπτυχθεί ακόμα.


* Τι προτείνετε;
- Τον συνδυασμό όλων αυτών. Εφαρμόζοντας αρχικά τα υβριδικά συστήματα, τα αιολικά πάρκα και παράλληλα την κυματική ενέργεια. Το μέλλον ανήκει σε αυτά τα συστήματα. Το κόστος των καυσίμων και του άνθρακα θα αυξάνει όλο και περισσότερο, ενώ οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις επειδεινώνονται διαρκώς. Στο ζήτημα της ενέργειας το πρόβλημα είναι οικονομικό και συνεπώς δεν υπάρχει μία μόνο λύση. Διερευνούμε τρόπους ώστε να μειωθεί το κόστος της ενέργειας που διαρκώς ανεβαίνει. Και προτείνουμε στους καταναλωτές να μη στηρίζονται στην πεπατημένη οδό, αλλά σε αυτές που οδηγούν προς το μέλλον.


* Πότε μπορούν να εφαρμοσθούν;
- Δεν γίνεται από τη μια μέρα στην επόμενη. Ο χρόνος δουλεύει υπέρ αυτών των μορφών ενέργειας. Στην κρίση αναζητάς λύσεις. Σε μια μικρή χώρα εξετάζεις και το ζήτημα της μόλυνσης του περιβάλλοντος. Με τόση ρύπανση που υπάρχει ήδη, οι τουρίστες θα εξακολουθήσουν να έρχονται;
Ο ίδιος λέει ότι στην Κρήτη, όπου οι άνεμοι είναι ισχυροί, εξετάζεται από τους επιστήμονες η λύση των υβριδικών και αιολικών συστημάτων ώστε το νησί να γίνει αυτοδύναμη περιοχή στον τομέα της ενέργειας: «Εχει δυνατούς ανέμους και κύματα. Οταν πέφτει ο αέρας και το κύμα, υπάρχει ο ήλιος. Η αιολική ενέργεια εξαρτάται από τον δυνατό αέρα. Αλλά στην Ελλάδα υπάρχει πολύς ήλιος. Και, επιπλέον, τα υβριδικά συστήματα μπορούν να αποθηκεύουν την επιπλέον ενέργεια σε μπαταρία και να τη διοχετεύουν όταν πέφτει η ισχύς των ανέμων».
Σχετικά με την κυματική ενέργεια, λέει ότι ήδη άρχισε η εφαρμογή της σε χώρες όπου το δυναμικό της επιφάνειας της θάλασσας είναι τεράστιο. Θυμίζοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας της Γης βρέχεται από θάλασσα, εξηγεί ότι πηγή ενέργειας αποτελούν τα κύματα που είναι κοντά στις ακτές. «Τεχνολογία που εφαρμόζεται ανάλογα με την ισχύ των κυμάτων υπάρχει. Ασφαλώς δεν θα τοποθετήσεις τις ίδιες μηχανές στον Ειρηνικό Ωκεανό και στη Μεσόγειο. Κυματική ενέργεια μπορεί να παραχθεί από την παλίρροια, από το κύμα που δημιουργείται από τον αέρα, αλλά και από το βουβό κύμα που έρχεται από μακριά. Πηγές υπάρχουν στην Ελλάδα και μπορούν να αξιοποιηθούν. Στην Κρήτη υπάρχουν μελέτες που εντοπίζουν τα σημεία με το μέγιστο δυναμικό».
Ως πλεονέκτηματα της κυματικής ενέργειας αναφέρει ότι αξιοποιείται η τεράστια δύναμη της θάλασσας και το αισθητικό αποτέλεσμα δεν είναι άσχημο: «Δεν χρειάζονται ανάλογες τουρμπίνες με τις ανεμογεννήτριες και οι εγκαταστάσεις δεν γίνονται πάνω στο κύμα. Με την πρωτοποριακή αυτή μορφή παραγωγής μπορεί να εξυπηρετείται το κάθε νησί χωρίς να χρειάζεται η μεταφορά ενέργειας, διότι αποτελεί ντόπια παραγωγή. Δηλαδή η παραγωγή και η κατανάλωση παραμένουν στο ίδιο σημείο και επιπλέον υπάρχει η δυνατότητα αποθήκευσης. Η λύση βρίσκεται σε κοινοτικό επίπεδο και η πρόταση πρέπει να υποβληθεί κυρίως από την τοπική αυτοδιοίκηση.


* Αλλά ποιος πληρώνει το κόστος;
- Χρηματοδοτείται και επιδοτείται από το ΕΣΠΑ και από ειδικά ερευνητικά προγράμματα. Τα χρήματα δεν βγαίνουν από τις τσέπες των φορολογουμένων. Στην Κρήτη, το κόστος της αιολικής ενέργειας και των φωτοβολταϊκών είναι μικρότερο από του πετρελαίου. Μειώθηκε και το κόστος των αιολικών πάρκων. Η Ευρώπη συνεισφέρει διότι έχει πολιτική προώθησης εναλλακτικών μορφών ενέργειας, και η Ελλάδα θα πρέπει να το εκμεταλλευτεί. Ηδη στην Κρήτη το 20% της παραγωγής ενέργειας προέρχεται από αιολικές και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Το ποσοστό αυτό πρέπει να γίνει μεγαλύτερο. Η Πολιτεία και οι τοπικές αρχές, που έχουν την ευθύνη, οφείλουν να προχωρήσουν. Διαφορετικά, θα παραδώσουν στις επόμενες γενιές μία χώρα μολυσμένη, με ασθένειες που γνωρίζουμε την προέλευσή τους, και οικονομικά εξαρτημένη.
Η κυματική ενέργεια εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες (Δανία, Ισπανία, Σκοτία, Πορτογαλία) και στην Ν. Κορέα. Οι προηγμένες χώρες προσπαθούν να μην εξαρτώνται από μία μορφή ενέργειας. Οι φτωχές χώρες εξαρτώνται από το πετρέλαιο ή από την εξίσου καταστροφική κοπή δένδρων, χρησιμοποιώντας το ξύλο ως καύσιμη ύλη.


* Υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον;
- Η Κορέα βασίζει την οικονομία της σε πράσινες υποδομές, αντικαθιστώντας το 85% των πηγών ενέργειας. Η Ντόιτσε Μπανκ σχεδιάζει την επένδυση 50 τρισ. δολαρίων σε φιλικές προς το περιβάλλον εγκαταστάσεις. Η αλήθεια είναι ότι ίδιες οι πετρελαϊκές εταιρείες χρηματοδοτούν σιωπηρά και αναπτύσσουν τέτοιες τεχνολογίες. Κάτι ξέρουν.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Η πολιτική δεν είναι το καλύτερο πόστο για να βοηθήσεις την χώρα σου.

Το Βραβείο Gustav Hertz σε Έλληνα ερευνητή

Άξιος πρεσβευτής μας!

 

Good news για την Ελλάδα θα είναι να εξασφαλίσει 100% ενεργειακή αυτονομία αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: την ηλιακή, την αιολική... Θα μπορούσε να γίνει πρότυπη χώρα σε κάτι πραγματικά μοντέρνο».

Αυτό επισημαίνει -με κρητική προφορά (!), αν και βρίσκεται 10 χρόνια εκτός Ελλάδος- σε συνέντευξή του στο GoodNews o Ελευθέριος Γουλιελμάκης που πρόσφατα επιλέχθηκε από τη Γερμανική Φυσική Εταιρεία (DPG) για το βραβείο Gustav Hertz το οποίο απονέμεται σε νέους επιστήμονες. Ο δρ. Γουλιελμάκης, είναι ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Αττοηλεκτρονικής στο Ινστιτούτο Κβαντικής Οπτικής, Μαξ Πλανκ (MPQ), που εδρεύει στο Μόναχο της Γερμανίας.

Ο 37χρονος επιστήμονας χρησιμοποιεί τις ακτινοβολίες λέιζερ για τη μελέτη και τον έλεγχο της κίνησης των ηλεκτρονίων, δηλαδή των σωματιδίων που καθορίζουν όλες τις ιδιότητες των υλικών. Πρόσφατα η ομάδα του Έλληνα επιστήμονα ανέπτυξε μια συσκευή που επιτρέπει την "φωτογράφηση" των ηλεκτρονίων και τον έλεγχο της κίνησής τους. Ο ίδιος ο επιστήμονας την περιγράφει ως «συνθεσάιζερ που λειτουργεί για το φως. Χρησιμοποιεί τα χρώματα του φωτός με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργήσει ένα πολύ σύντομο φλας, σαν αυτό της φωτογραφικής μηχανής».

Τα ευρήματα αυτά αποτελούν την βάση για τη δημιουργία νέων ηλεκτρονικών κυκλώματων και ηλεκτρονικών συσκευών, που δεν θα λειτουργούν με ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά θα λειτουργούν με το φως, διευκρινίζει.
«Αυτό θα έχει τρομερές συνέπειες, διότι θα επιτρέψει στις ηλεκτρονικές συσκευές να δουλέψουν εξαιρετικά πιο γρήγορα από ηλεκτρονικούς υπολογιστές μέχρι συσκευές, οι οποίες χρησιμοποιούνται για παράδειγμα για την λήψη ακτινογραφιών σε ένα νοσοκομείο», σημειώνει ο κ. Γουλιελμάκης.
Συνέντευξη που παραχώρησε ο δρ. Ελευθέριος Γουλιελμάκης στη ραδιοφωνική εκπομπή του GoodNews στον Αθήνα 9,84:
Το ρεπορτάζ δείχνει ότι υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι, για τους οποίους είστε καλή είδηση για εμάς. Καταρχάς, πόσο χρονών είστε;
Είμαι 37 χρονών.
Και αυτή τη στιγμή σας βρίσκουμε;
Με βρίσκετε στη Γερμανία, στο Μόναχο. Περίπου 10 χρόνια βρίσκομαι στο εξωτερικό. Έφυγα από την Ελλάδα μετά το τέλος των σπουδών μου στη Φυσική. Συνέχισα για μεταπτυχιακές σπουδές στην οπτική στην Αυστρία και λίγο αργότερα στη Γερμανία. Αυτή τη στιγμή είμαι στο Μόναχο της Γερμανίας, όπου εργάζομαι ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Κβαντικής Οπτικής που είναι μέρος του οργανισμού Μαξ Πλανκ.
Θα μας εξηγήσετε με απλά λόγια με τι ασχολείστε;
Ως ερευνητής ασχολούμαι στον τομέα των λέιζερ. Πιο συγκεκριμένα, η ερευνητική μου ομάδα και εγώ χρησιμοποιούμε τις ακτινοβολίες λέιζερ με σκοπό να μελετήσουμε εξαιρετικά γρήγορες διαδικασίες, οι οποίες συμβαίνουν στο εσωτερικό των υλικών. Όταν λέω διαδικασίες, μπορεί κανείς να φανταστεί για να το θέσουμε πιο απλά, στην πραγματικότητα κινήσεις απειροστά μικρών σωματιδίων, τα γνωστά ως ηλεκτρόνια, που κανένα συμβατικό μικροσκόπιο δεν μπορεί να τα εντοπίσει. Είναι τόσο γρήγορα που καμία συμβατική φωτογραφική μηχανή δεν μπορεί να παγώσει την κίνησή τους σε στιγμιότυπο.
Φυσικά, έρχεται εδώ η λογική ερώτηση. Γιατί να το κάνει κανείς αυτό; Ο λόγος είναι ότι αυτά τα σωματίδια, τα ηλεκτρόνια που είπα πριν, καθορίζουν πρακτικά όλες τις ιδιότητες των υλικών. Από το χρώμα μέχρι τη σκληρότητα, από τις χημικές ιδιότητες, τις ηλεκτρικές ιδιότητες. Καμία ηλεκτρονική συσκευή δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς την κίνηση ηλεκτρονίων. Καμία χημική αντίδραση δεν μπορεί να συμβεί αν δεν μεσολαβήσουν ηλεκτρόνια.
Η έρευνά μας αφορά ουσιαστικά στη δημιουργία εργαλείων που βασίζονται στα λέιζερ, που επιτρέπουν κατά κάποιον τρόπο τη φωτογράφηση αυτών των σωματιδίων και τον έλεγχό τους. Σε πραγματικό χρόνο δηλαδή μπορούμε να εξασκήσουμε έλεγχο σε αυτά τα πολύ μικρά σωματίδια.
Ο λόγος για τον οποίο υπήρξε η τελευταία βράβευσή σας;
Η βράβευση από τη γερμανική φυσική εταιρεία αφορά ουσιαστικά την πρόοδο που σημειώσαμε πρόσφατα στην ανάπτυξη αυτών των εργαλείων που είπα πριν. Για να το κάνουμε αυτό αναπτύξαμε μια συσκευή, να το πούμε απλά ένα είδος συνθεσάιζερ. Η διαφορά είναι ότι αυτό το συνθεσάιζερ λειτουργεί για το φως. Χρησιμοποιεί τα χρώματα του φωτός με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργήσει ένα πολύ σύντομο φλας, σαν αυτό της φωτογραφικής μηχανής. Αυτό το φλας επιτρέπει αυτή την πολύ γρήγορη φωτογράφηση των ηλεκτρονίων και τον έλεγχο της κίνησής τους. Αυτή είναι η βασική πρόοδος που σημειώσαμε και που σχετίζεται με το βραβείο αυτό.
Από όλα αυτά, εμείς οι πολίτες τι περιμένουμε;
Η έρευνά, η οποία κάνουμε είναι βασική. Η βασική έρευνα δεν πρέπει εξ ορισμού να έχει τη μορφή των εφαρμογών. Με τα εργαλεία που αναπτύσσουμε μπορούμε να φανταστούμε καινούρια ηλεκτρονικά κυκλώματα και ηλεκτρονικές συσκευές, που δεν θα λειτουργούν με ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά θα λειτουργούν με το φως. Αυτό θα έχει τρομερές συνέπειες, διότι θα επιτρέψουν στις ηλεκτρονικές συσκευές να δουλέψουν εξαιρετικά πιο γρήγορα από ηλεκτρονικούς υπολογιστές μέχρι συσκευές, οι οποίες χρησιμοποιούνται για παράδειγμα για την λήψη ακτινογραφιών σε ένα νοσοκομείο. Όλες αυτές οι εφαρμογές κατά βάθος σχετίζονται με το είδος της έρευνας που κάνουμε.
Πρόσφατη έρευνα στο «Έθνος» έδειχνε ότι οι Έλληνες πολίτες περιμένουν κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τους τα νέα πρόσωπα που θα μπουν στο δημόσιο διάλογο, να είναι από τον ερευνητικό τομέα, επιστήμονες. Περισσότερο από ότι πολιτικοί, επιχειρηματίες ή ό,τι άλλο θα περίμενε κανείς. Εσείς θα σκεφτόσασταν ποτέ το ενδεχόμενο να βοηθήσετε από άλλο πόστο;
Νομίζω ότι είναι σημαντικό να προσπαθήσει κανείς να βοηθήσει από την οπτική και από την ειδικότητα που μπορεί καλύτερα. Δεν είναι ευνόητο ότι το καλύτερο πόστο για να βοηθήσει κανείς για παράδειγμα τη χώρα του ή την ευρωπαϊκή έρευνα είναι οπωσδήποτε η πολιτική. Φυσικά, χρειάζονται αξιόλογοι και σημαντικοί πολιτικοί, αλλά όμως είναι σημαντικό και ότι στις επιμέρους θέσεις να υπάρχουν και οι σωστοί άνθρωποι. Οι επιστήμονες μπορούν να παίξουν ένα σημαντικό ρόλο όταν η πολιτική και η οικονομία αρχίζει να επενδύει σε ιδέες που χρειάζονται ακόμη περισσότερο την επιστήμη.
Για παράδειγμα την ανάπτυξη κάποιων τεχνολογιών σε σχέση με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή για παράδειγμα τη στροφή προς ένα περισσότερο οικολογικό τρόπο ζωής, που αυτό μπορεί να γίνει παρά μόνο με τη βοήθεια της μοντέρνας τεχνολογίας.
Για παράδειγμα η ηλιακή, η αιολική ενέργεια, οι ανανεώσιμες μορφές ενέργειες που είναι δωρεάν κατά βάση στην Ελλάδα μπορούν να αναπτυχθούν. Δεν είναι κάτι, το οποίο έτσι απλά μπορούμε να εισάγουμε. Είμαστε εμείς που έχουμε το άμεσο ενδιαφέρον να αναπτύξουμε αυτές τις ιδέες. Άρα, εμείς πρέπει να αναπτύξουμε και τη σχετική επιστήμη.
Φανταστείτε, υπό αυτό το μοντέλο μία χώρα, στην οποία το 90% ή το 100% της ενέργειας παράγεται με αυτό τον τρόπο. Δεν μπορώ να φανταστώ τι πιο goodnews θα μπορούσε για την Ελλάδα να είναι από το να γίνει ένα πρότυπο σε κάτι που είναι πραγματικά μοντέρνο, από την άποψη ότι αφορά τη μοντέρνα κοινωνία
Πλήρες βιογραφικό εδώ

πηγή GoodNews